Şrift ölçüsü:
A+
A
A-
Kr
13 May 2014

Sünni alimləri vəhhabiliyə qarşı

Bildiyimiz kimi, vəhhabilər özlərini əhli-sünnə kimi qələmə verib bundan xal qazanmağa, şiə-sünni birliyini pozmağa çalışırlar. Amma onların tora saldıqları məlumatsız gənclər bilməsələr də, tarixdən az-çox xəbəri olanlar bilirlər ki, 14-cü əsrdə İbn Teymiyyəyə qarşı çıxan, onu həbsə məhkum edən alim və qazilər, həmçinin 18-ci əsrdən sonra Məhəmməd ibn Əbdülvəhhaba qarşı saysız-hesabsız əsərlər yazan, bəyanatlar verən əksər İslam alimləri məhz Əhli-sünnə mənsubları olmuşlar. Təbii ki, bütün bunlar səbəbsiz olmamış, hər hansı ədavətdən doğmamış və əslində vəhhabilərin əməllərinə cavab xarakteri daşımışdır.
Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab öz hərəkatına bütün ümmətin şirk içində olduğunu elan etməklə başladı və 20 il ərzində apardığı 300 müharibənin demək olar hamısı məhz Əhli-sünnəyə qarşı həyata keçdi. O, həmçinin bugünkü vəhhabilər özlərini hənbəli məzhəbli saysalar da, elə hənbəli məzhəbinə təqlidçi olan Taif şəhərini sonralar darmadağın etdilər, hətta məscidlərdə namaz qılanları da qılıncdan keçirdilər.
Belə olan halda Əhli-sünnə alimləri vəhhabiliyin heç də islahatçı deyil, dağıdıcı hərəkat olduğunu, Səud sülaləsinin ekspansionist məqsədləri, eləcə də hər vəchlə Osmanlı imperiyasını zəiflətməyə çalışan İngiltərənin müstəmləkə siyasətləri üçün alətə çevrildiyini anladılar. Maraqlıdır ki, vəhhabizmə qarşı ilk kitab yazan alim Məhəmməd ibn Əbdülvəhhabın qardaşı Süleymandır. Bu gün vəhhabilər bunu inkar etsələr də, “Əs-Səvaiq əl-İlahiyyə fir-rəddi əla əl-Vəhhabiyyə” və “Fəsl əl-xitab fir-rəddi əla Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab” kitablarının məhz Süleyman tərəfindən yazıldığı şübhəsizdir.
Vəhhabilik tarixi boyu Əhli-sünnə alimləri bu firqəyə qarşı şiələrdən olduqca çox kitab yazmışlar. Şiələr vəhhabiliyi Məhəmməd ibn Əbdülvəhhabın ölümündən 20 il sonra – onların Kərbəlaya hücumu zamanı tanıdılar, halbuki Ərəbistanın sünni alimləri lap əvvəldən vəhhabizm təhlükəsini dərk edir və ona etirazlarını bildirirdilər. Məhəmməd ibn Əbdülvəhhabın əsərl