Şrift ölçüsü:
A+
A
A-
Kr
21 Noyabr 2013

Övlada görə narahatsan?



Ata-ananın övlad qarşısında hansı vəzifələri var? Bu mövzu ilə bağlı Ayətullah Əmininin cavabını nəzərdən keçirək.

İslamda ata-ananın məqamı çox yüksəkdir. Allah, Allahın rəsulu (s), məsum imamların bu barədə buyuruqları çoxdur. Ata-anaya ehsan, yaxşılıq, onlarla xoş rəftar ən üstün ibadətlərdən sayılır. İsra surəsinin 27-ci ayəsində oxuyurur: “Rəbbin yalnız Ona ibadət etməyi və valideynlərə yaxşılıq etməyi (onlara yaxşı baxıb gözəl davranmağı) buyurmuşdur. Əgər onların biri və ya hər ikisi sənin yanında (yaşayıb) qocalığın ən düşkün çağına yetərsə, onlara: “Uf!” belə demə, üstlərinə qışqırıb acı söz söyləmə. Onlarla xoş danış!” İmam Sadiq (ə) buyurur: “Üç əməl daha üstündür: Beş namazı vaxtında qılmaq, ata-anaya yaxşılıq, Allah yolunda cihad.” (Kafi, c.2, səh.158)
Sual olunur ki, ata-ananın məqamı nə üçün belə üstündür? Allah bu məqamı onlara nə üçün əta edib? Ata-ana övlada nə xidmət edib ki, Allah həmin xidməti belə yüksək dəyərləndirir?Atada şəhvət oyanır, ananın bətninə canlı toxuma düşür. Bu toxuma 9 ay inkişaf yolu keçib uşağa çevrilir. Ana ona süd verir, təmiz saxlayır, ata da bu müddətdə maddi ehtiyacları ödəmək üçün çalışır.
Ata-ananın vəzifəsi təkcə yuxarıda deyilənlər idimi? Yalnız övlad ata-ana qarşısında məsuliyyət daşıyır? Ata-ananın uşağı dünyaya gətirib böyütməkdən başqa vəzifəsi yoxdur? Ata-ana ilə övladlar arasında hüquqların birtərəfli olması inandırıcı deyil. Hədislərdə ata-ananın övlad qarşısındakı hüquqlarından geniş danışılır.
Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Atanın sənin üzərində haqqı olduğu kimi övladlarının da sənin üzərində haqqı var.” (Məcməul-zəvaid) Həzrət başqa bir məqamda buyurur: “Övlad ata-anaya itaətsizlik edəndə haqq tapdağı kimi ata-ana da öz vəzifəsini yerinə yetirmədikdə övladın haqqını tapdayır.” (Biharul-ənvar, c.101, səh.93) Sonra buyurur: “Övladın ağvalideyinliyinə (üzə qayıtmasına) səbəb olan ata-anaya Allah lənət etsin!” (Təbərsi, Məkarimul-əxlaq)
İmam Səccad (ə) buyurur: “Övlad yaxşısa da, pissə də səndan vücuda gəlib. Bu dünyada sənə bağlıdır, onun ədəbinə görə məsuliyyət daşıyırsan. Allahı tanımaqda, Allaha ibadətdə ona yardımçı olmalısan. Övladla ona yaxşılığın savabına, ona pisliyin cəzasına əmin olan halda rəftar etməlisən. ” (Təbərsi, Məkarimul-əxlaq)
Həzrət Əli (ə) buyurur: “Elə olma ki, sənə görə ailən və yaxınların bədbəxt olsun.” (Ğurərul-hikəm) Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “ Xeyir işlərdə övladlarınıza yardımçı olun.” (Məcməul-zəvaid) Başqa bir hədisdə: “Kimin qızı olsa, qızını yaxşı tərbiyə etsə, təhsilində köməkçi olsa, rifah və asayişini təmin etsə, həmin qız övlad o atanı cəhənnəm odundan xilas edər.” (Məcməul-zəvaid)
Quranda oxuyuruq: “Ey iman gətirənlər! Özünüzü və əhli-əyalınızı elə bir oddan qoruyun ki, onun yanacağı insanlar və daşlar (daşdan düzəlmiş bütlər), xidmətçiləri isə Allahın onlara verdiyi əmrlərə asi olmayan, buyurduqlarını yerinə yetirən daş qəlbli (heç kəsə zərrəcə rəhm etməyən) və çox sərt t