Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
22 Нисан 2014

Вәһһабилик вә Нурчулуг гадаған олунсунму?

Бир-биринин ардынҹа өлкә ҝүндәмини зәбт едән вәһһабилик вә нурчулуг мәсәләси һәлә дә мүәмма олараг галыр. Киминсә нәсә ҝөзләдији, нәдәнсә еһтијатландығы һисс олунур вә бу да шүбһәләрин артмасына ҝәтириб чыхарыр.
Ҝүләнин Азәрбајҹан имамынын вурулмасы нә гәдәр сәрт олдуса, сонракы сусгунлуг ондан да артыг ваһимә јаратды. Белә јумшаг вә тәмкинли зәрәрсизләшдирмә үсулу һәрифин једдибашлы әждаһа олдуғуну ҝөстәрир. Әкс тәгдирдә, "илк сәһв елә сон сәһвдир" принсипинә әсасән, ујғун тәдбирләрин бу бөјүк хәјанәтә һеч дә адекват олмадығыны иддиа едә биләрик. Чүнки һеч бир планы олмаса белә, нә заманса дөвләти идарә етмәјә гадир олан, ваһид мәркәзә бағлы интизамлы бир команданын јарадылмасы јетәринҹә бөјүк "ҹинајәт"дир; елә бир "ҹинајәт" ки, сон 20 илдә партија, һәрәкат вә блоклар буну анҹаг хәјалларындан кечирә билмишләр.
Бүтүн бунлара рәғмән, нурчулуг, јахуд ҝүләнчилик Азәрбајҹана тәһлүкәлидирми? Хүсусән сон илләрдә һакимијјәтә гаршы һәр бир сијаси һәрәкәтин дөвләтчилијә тәһлүкә кими характеризә едилдијини нәзәрә алсаг, бурада да кифајәт гәдәр суал ишарәси илә гаршылашмалы олаҹағыг. Мәсәлән, Ҝүләнин командасы нә вахтса Азәрбајҹанда һакимијјәти әлә кечирсәјди, јахуд "чох ҝүҹлү сијасәтчи" олан имам һәзрәтләри өлкәнин икинҹи, үчүнҹү постуна јүксәлсәјди, нә баш верәрди? Азәрбајҹан дөвләти вә халгы бундан нә газанарды, нә итирәрди? Бу суаллара әтрафлы ҹаваб вермәк үчүн Ҝүлән һәрәкатынын сијаси вә ҝеосијаси стратеҝијасыны дәриндән инҹәләмәк, ејни заманда Америка исламы факторуну, Түркијәнин антиимпериалист вә антисионист исламчы лидери олмуш мәрһум Нәҹмәддин Әрбакан амилини нәзәрә алмаг лазымдыр. Амма нә олурса-олсун, Пенсилванијадан "сијаси фәтва" алан бир команданын һакимијјәтә ҹан атмасы тәкҹә игтидар үчүн дејил, халг үчүн дә јахшы һеч нә вәд етмир; үстәлик, лидерләри өмрүнүн 73-ҹү баһарыны јашајырса.
Нурчулуг һакимијјәтә ҹан атан сијаси ҹәрәјандырса, вәһһабилик һәм хилафәт вә дарүлислам хүлјасыјла јашајан, һәм дә рәгибләринин физики мәһвини дүшүнән дини сектадыр. Нурчулар сивил вә заһирән һүгуги методлардан истифадә едирләрсә, вәһһабиләрдә даһа ҝениш јајылмыш үсул одлу силаһ вә ҹанлы бомбалардыр. Нурчулуг мүасир дүнјајла ајаглашан модерн дини-сијаси доктринадырса, вәһһабизм халгы Орта әсрләрә гајтаран мүртәҹе вә еһкамчы тәригәтдир.
Шејхимиз бу ики ҹәрәјанын гадаған олунмасыны тәклиф едир. Јухарыдакы гејдләрә әсасән, бу тәклиф әслиндә ҝеҹикмиш олса да, хүсусән вәһһабизмлә бағлы чох мүсбәт аддым вә јеҝанә чыхыш јолудур. Она ҝөрә јох ки, биз өлкәнин әнәнәви мәзһәбләриндән биринә бағлыјыг. Она ҝөрә ки, сүлһә, әмин-аманлыға гаршы јөнәлән, диҝәр инанҹлара гаршы дүшмән мөвгедә дуран радикал дини секталар һәр јердә ганунла гадаған олунур. Азәрбајҹан Республикасынын Дини етигад азадлығы һаггында ганунунун биринҹи маддәсиндә дејилир: "Инсанпәрвәрлик принсипләринә зидд олан динләрин (дини ҹәрәјанларын) јајылмасы вә тәблиғи гадағандыр". Әлавә вә дәјишиклијә еһтијаҹ олмадан, тәкҹә бу маддә илә бүтүн вәһһаби ҹамаатларынын фәалијјәтинә хитам вермәк олар. Халгын инанҹларыны күфр адландыран, етигадына ҝөрә инсанлара едам һөкмү нәзәрдә тутан, һамыны әввәлҹә ҝүләрүзлә, сонра тәһгир вә тәкфирлә, даһа сонра исә зор ҝүҹүнә вә баш кәсмәклә вәһһабиләшдирмәјә чалышан радикал бир групун етигад вә әмәлләри инсанпәрвәрлик принсипләринә зидд дејилми?!
Вәһһабизм, сәләфизм, хәвариҹ, тәкфирчилик, ҹиһадчылыг – адыны нә гојурсузса-гојун, һамысы бирдир, онлары чох ҹүзи фәргләр ајырыр – өлкәмизә ајаг ачдығы ҝүндән халгын әгидәсини сөјмәклә мәшғул олуб: "гәбирләри зијарәт етмәк күфрдүр"; "Аллаһдан башгасындан бир шеј истәмәк ширкдир"; "өләнләрә гәбир дүзәлтмәк, башдашы гојмаг бидәтдир" вә с.
Сонда гејд етмәк лазымдыр ки, ҝүләнчиләрдән фәргли олараг нурчулуғун Мустафа Сунгур ганадынын дөвләтчилијә гаршы фәалијјәти исбат олунмадығына ҝөрә онлара гаршы һәр һансы манеә јухарыда сөзү кечән ганунун тәләбләринә зиддир. Радикаллыға, антиһуманизмә, антитолерантлыға вә зоракылыға ҝәлдикдә исә бу принсипләр һәлә ки, вәһһабизмә хас олараг галыр.

Nur-az.com
5350 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...