Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
15 Ауғустос 2017

СУРӘЛӘР ҜҮЛҮСТАНЫ - «НӘҺЛ»

Ајәдә ашкар шәкилдә билдирилир ки, Аллаһ-тәала салеһ әмәлли мөминә пак бир һәјат бәхш едир
(«НӘҺЛ» БАЛ АРЫСЫ ДЕМӘКДИР; СУРӘНИН БИР ҺИССӘСИ МӘККӘДӘ, БИР ҺИССӘСИ МӘДИНӘДӘ НАЗИЛ ОЛМУШДУР).

Суаллар: Бал арысында һансы гәрибәликләр вар? Бу мөвҹудун јаранышыны мәгсәдсиз, тәсадүфи һесаб етмәк олармы? Нә үчүн бу сурә һәм дә «Ниәм» адландырылмышдыр? Салеһин имансыз инсанларла рәфтары тәсирлидирми? Салеһин мөмин инсанлара мүнасибәтини һансы әсәрләри олмушдур?

Сурәнин мәтни һаггында: Сурәнин 68-69-ҹу ајәләриндә бал арысы вә Аллаһ-тәаланын она илһамы һаггында бујурулур: «Рәбби бал арысына белә вәһј етди ки, дағларда, ағаҹларда вә инсанларын тикдикләри јерләрдә өзүн үчүн јува гур; Сонра бүтүн мејвәләрдән је вә Аллаһынын јолуну итаәтлә ҝет; Онларын дахилиндән инсанлар үчүн шәфалы олан рәнҝарәнҝ бал чыхар. Һәгигәтән дә, бу ишдә дүшүнән инсанлар үчүн әламәтләр вардыр.»
Бал арысынын һәјатында мүхтәлиф гәрибәликләр мүшаһидә едилир. Онлардан бәзиләрини нәзәрдән кечирәк: Алтыбуҹаглы формасында нәзмлә тикилмиш јувалар; Бу јуваларын фөвгәладә мөһкәмлији; Арыларын арасында дәгиг иш бөлҝүсү. Ҝүл-чичәклик олан јерләри мүәјјәнләшдирмәк үчүн арылар учур вә һәмин јерләри дәгигләшдирдикдән сонра ҝери гајыдырлар. Онлар һәмин јерәдәк олан мәсафәни вә истигамәти өз һәрәкәтләри илә диҝәр арылара билдирирләр. Арыларын организминдә бал истеһсал едән хүсуси бир гурғу фәалијјәтдәдир. Бу гурғуда һазырланмыш балын хүсуси мүалиҹәви кејфијјәтләри вардыр. Ујғун мөвзуда чохсајлы елми китаблар јазылмышдыр.
Бу сајаг гәрибә хүсусијјәтләрә малик олан бир мөвҹудун јарынышы тәсадүфи ола биләрми?! Бир белә фајдалы хүсусијјәтләрә малик олан мөвҹуд мәгсәдсиз јарадыла биләрми? Бу мәсәләләр һаггында дүшүнҹә инсанын диггәтини Аллаһын гүдрәтинә, мүхтәлиф мөвҹудлара, хүсуси габилијјәтләрин илһам олунмасына јөнәлтмирми?! Бәли, бал арысынын һәјатында дүшүнҹә саһибләри үчүн илаһи гүдрәт вә рәһмәт нишанәләри вардыр.
Бу сурәнин диҝәр ады «Ниәм»дир. «Ниәм» немәтләр демәкдир. Чүнки бу сурәдә бир чох јерүстү вә асимани немәтләрә ишарә олунмушдур. Бу немәтләрә мисал олараг, дөрд ајаглылар вә онларын инсана рам олмасыны, јағышы, ағаҹлары, әкинәҹәкләри, зејтуну, хурманы, үзүмү, чешидли мејвәләри, ҝеҹә вә ҝүндүзү, ҝүнәш вә ајы мисал ҝөстәрмәк олар. Дәниз вә онун тәкиндәки ҹәваһирләр, еләҹә дә дәниздәки рәнҝарәнҝ варлыглар вә балыглар инсанларын мүхтәлиф еһтијаҹларыны тәмин едир. Бүтүн бу немәтләр садаландыгдан сонра 18-ҹи ајәдә бујурулур: «Әҝәр Аллаһын немәтләрини сајмаг истәсәниз, һеч вәҹлә сајыб гуртара билмәзсиниз.» 97-ҹи ајәдә инсанлар иман вә салеһ әмәлә рәғбәтләндирилир вә бу барәдә бујурулур: «Истәр киши, истәр гадын, һәр кәс салеһ әмәл едәрсә вә мөмин оларса, она хош бир һәјат бәхш олунаҹаг...»
Аллаһ-тәаланын бу ајәдә кишиләрә вә гадынлара салеһ әмәл мүгабилиндә вәд етдији ҝөзәллик үмуми вә гәти бир ганундур. Бу гануна мүнасибәтдә киши вә гадын арасында һеч бир фәрг јохдур. Јеҝанә шәрт будур ки, салеһ әмәл јеринә јетирән инсан һәм дә мөмин олсун. Мөмин олмајанларын исә әмәләри батил вә фајдасыздыр. (“Әл-мизан”, ҹ. 12, сәһ. 491)
Ајәдә ашкар шәкилдә билдирилир ки, Аллаһ-тәала салеһ әмәлли мөминә пак бир һәјат бәхш едир. Бу һәјат һамынын јашадығы һәјатдан фәргләнир. Белә бир һәјаты јашајан инсан ҹәмијјәтдә Аллаһын нурундан фајдаланыр. Белә бир инсан башгаларынын малик олмадығы елм вә идрака малик олур. Она илаһи бәсирәт әта едилир. Аллаһын пак һәјатла мүкафатландырдығы инсан үчүн һеч бир горху вә гүссә јохдур. О асанлыгла һаггы батилдән фәргләндирә билир. Бу инсан сәмими гәлблә батил вә пис ишләрдән үз дөндәрир. Аллаһын иззәт гүдрәтиндән фајдаланан белә бир шәхс артыг шејтан вә онун вәсвәсәләри, әммарә нәфс вә һәвәсбазлыг, дүнја вә онун һијләләри гаршысында тәслим олмур. О, Аллаһын әта етдији бәсирәтлә дүнја вә онун јаланларыны дәгиг шәкилдә таныјыр. (“Әл-мизан”, ҹ. 12, сәһ. 492)
Салеһ мөминләрин гәлбләри Аллаһладыр. Белә мөминләр Аллаһдан гејрисини истәмир. Ондан башгасы илә јахынлаға чалышмыр вә јалныз Онун гәзәбиндән горхурлар. Онларын һәјатында јеҝанә тәсирли амил меһрибан Аллаһдыр. Онлар өз һәјат јолларында јахшылыг вә ҝөзәлликдән савај бир шеј ҝөрмүрләр. Онларын нәзәриндә Аллаһын јаратдығы һәр бир шеј ҝөзәлдир. Онлар јалныз итаәтсизлији чиркин сајырлар. Белә бир инсан өз дахилиндә вәсфә ҝәлмәз бир ләззәт вә шадлыг дујур. (“Әл-мизан”, ҹ. 12, сәһ. 492)
3897 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...