Şrift ölçüsü:
A+
A
A-
13 Mayıs 2021

ONLAR DA GÜNAH EDİRMİ?

Bismilləhir Rahmənir Rahim

إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً


«Həqiqətən, Allah (xüsusi yaradılış iradəsi ilə) siz (Peyğəmbərin) Əhli-beyt(in)dən (əqidə, əxlaq və əməllərdə) hər cür (növ) pisliyi təmizləmək və sizi paklığın bütün cəhətlərində pak etmək istəyir.» (Əhzab surəsi, ayə 33).

Ayədən göründüyü kimi Allah-təalanın iradəsi Əhli-beyti (ələyhimussalam) bütün çirkinləklərdən pak etmək olmuşdur. Elə isə necə olur ki, Məsumların (ələyhimussalam) bəzi dua və rəvayətlərində Allahdan bağışlanmalarının və günahlarından tövbə etmələrinin şahidi oluruq? Bunu necə aydınlaşdırmaq olar? Məsələn, rəvayətdə deyilir ki, Əziz Peyğəmbərimiz (sallallahu ələyhi və alihi və səlləm) hər məclisdə olarkən ən azı yetmiş dəfə istiğfar edərdi. Yaxud Kumeyl duasında İmam Əlinin (ələyhissalam) mübarək dilindən belə oxuyuruq: “Pərvərdigara, ismət pərdələrimi yırtan gunahlarımı bağışla! Pərvərdigara, düçar olduğum bütün xətanı və gunahlarımı bağışla!” Və ya İmam Səccad (ələyhissalam) “Tövbə edənlərin münacatı” duasında belə buyurur: “İlahi, Səni and verirəm Öz qüdrətinə, tövbəmi qəbul et...”
Hər bir günah, səhv, xəta, unutqanlıq və sairədən pak olan kamil insanlar nə üçün belə dualar etməlidirlər?
Hələ qədim zamanlardan İslamın böyük alimlərinə bu kimi suallar ünvanlanmışdır. Onların verdiyi cavablar zahirdə fərqli olsa da, mahiyyəti eynidir.
Mərhum Xacə Nəsirəddin Tusi “Оvsafil-Əşraf” kitabında belə buyurur: Tövbə üç növdür:
1. Bütün bəndələrə şamil olan ümumi tövbə.
2. 123999 Peyğəmbərə aid olan xas tövbə.
3. 14 Məsuma (ələyhimussalam) aid olan əxəs tövbə.
İzah: Hər kəs haram bir əmələ (yalan, zina, oğurluq, şərab içmək və s.) mürtəkib olsa, yaxud vacib bir əməli (namaz, oruc, xüms və s.) tərk etsə, günahkardır və tövbə etməsi gərəkdir. Bu cür günah və tövbə biz adi insanlardan baş verir və “mütləq günah” adlanır. Belə bir günah tövbənin birinci növünə aid edilir. İnsan etdiyi bu günahlrdan həqiqi tövbə etməli və onun altı şərtini yerinə yetirməlidir. (Nəhcul-bəlağənin 417-ci hikməti bu şərtləri xatırladır).
Üstün bir əməlin tərk edilib ondan aşağı səviyyədə olan bir əməlin yerinə yetirilməsi, yaxud başqa sözlə desək, əla bir işi tərk edib, yaxşı bir işin görülməsi “tərki-əvla” adlanır. Quranda və rəvayətlərdə Adəmə, Musaya, Yunusa, Yəquba və s. Peyğəmbərlərə (ələyhimussalam) aid edilən günahlar bu qəbildəndir. Yəni onlar mühüm bir işi tərk etdikləri üçün sanki bunu özləri üçün günah hesab edir və Allahdan bağışlanmaq diləyirlər. Bu cür günah “nisbi günah” adlanır. Haram olmayan bu “nisbi günah” böyük şəxsiyyət və məqam sahibi olan 123999 Peyğəmbərdən baş verir. Onlar “tərki-əvla”nı etdikləri üçün özlərini qınayır, peşiman olmaqla yanaşı dərhal istiğfar edərək Allahdan bağışlanmalarını diləyirlər.
Bir misalı yada salaq: Bir qrup şəxs ictimai işlərdə qabağa düşərək, imkansız və kasıblar üçün xəstəxana tikmək istəyirlər. Əgər adi bir fəhlə yaşayışının çətin olmasına baxmayaraq bu xeyirxah işdə öz maaşından cuzi bir məbləğ yardım edərsə, onun bu əməli hamı tərəfindən bəyənilir. Amma bunun müqabilində varlı bir şəxs həmin fəhlənin göstərdiyi yardım qədər pul təqdim etdikdə, camaat tərəfindən bu iş xoşa gəlmir və narahatlıq yaradır. Camaat onun bu əməlinə görə qəzəblənib onu qınamağa və danlamağa başlayır. Halbuki, həmin varlı şəxs heş bir günaha mürtəkib olmamış, əksinə xeyr işə yardım etmişdir. Lakin onun az miqdarda pul yardım etməsi şəxsiyyətinə sığışmadığına görə məzəmmət olunur.
Deməli, eyni bir əməl həm tərifə və həm də danlağa səbəb olur. Bir adam üçün ədəb, xidmət, məhəbbət və ibadət sayılan bir iş, digər bir insan üçün əbədsizlik, xəyanət, riyakarlıq və itaətsizlik hesab oluna bilər.
Deyilənləri nəzərə alaraq, 123999 Peyğəmbər də bəzən üstün və əla bir əməli tərk edib adi bir işi yerinə yetirdiklərinə görə bunu özləri özlərinə günah hesab edib Allahdan bağışlanmaq istəməklə tövbə edirdilər.
Beləliklə, tövbənin 2-ci növü olan “xas tövbə” qeyd olunan Peyğəmbərlərə aiddir.
Tövbənin 3-cü növü olan “əxəs tövbə” isə 14 Məsuma (ələyhimussalam) aiddir. Belə ki, Onlar bir başa varlıq aləminin Yaradıcısı ilə bilavasitə rabitədədirlər. Yaradanın sonsuz elm və bilik şüası birbaşa onların qəlblərinə saçmaqdadır. Başqalarına məxfi və gizli olan bir çox məsələlər 14 Məsum (ələyhimussalam) üçün aşkardır. Bu böyük şəxsiyyətlərin elm və biliyi, iman və təqvası ən yüksək dərəcədə qərar tapmışdır. Onların qəlbləri və dilləri daim Allahı zikr edir. Əhli-Beyt (ələyhimussalam) dünyəvi, yaxud mübah bir əməl (yemək, içmək, uzanmaq və s.) yerinə yetirdikləri zaman sanki bu əməlləri özləri üçün qəfillik hesab edir, özlərini qınayır və Allahdan bağışlanmaq istəməklə tövbə edirlər. Onlar Allaha o qədər yaxındırlar ki, hətta adi bir işi belə Özləri üçün günah sayırlar. Halbuki, Onlar gün ərzində hər nə iş görürlərsə, Allaha xatir və Onun razılığı üçün çalışırlar. İmanın mərtəbələri olduğu kimi kamilliyin də mərtəbələri vardır. Mütləq Kamal Sahibi yalnız Allahdır, 14 Məsum (ələyhimussalam) da kamalın hər mərhələsinə yetişdikdə daha yüksək və ali mərhələyə diqqət yetirmələri lazımdır.
Böyük şiə alimi Əli ibni İsa Ərdəbili belə buyurur: “Peyğəmbərlərin və İmamların ömrü Allahın zikri ilə keçмişdir. Onların könlü daim uca aləmin seyrindədir. Onlar daim “Allaha elə ibadət et ki, sanki onu görürsən, əgər sən Onu görmürsənsə, O səni görür” buyruğunu əsas götürmüşlər. Onlar daim Allaha üz tutmuş və Onun haqqında düşünmüşlər. Əgər bir an fikirləri Allahdan yayınmışsa, yeмək-içmək və sair halal işlərlə məşğul olmuşlarsa, bunu özləri üçün günah və xəta hesab etmişlər. Bu səbəbdən də Allah dərgahına tövbə etmiş və bağışlanma diləmişlər. Həzrət Peyğəmbərin “Əbrarın (yaxşı insanların) saleh işi, Allaha (muqərrəb) yaxın olanlar üçün günahdır” buyruğu da bu gerçəkliyə işarədir. (Kəşful-ğammə, c.3, səh.44.)
İlahi tərəfindən seçilmiş və təyin olunmuş bu müqəddəs Rəhbərlərin məsum olmalarına dair qısaca da olsa iki dəlili xatırlatmaq istərdik:
Əqli dəlil: Peyğəmbər (salləllahu ələyhi və alihi və səlləm) və İmamların (ələyhimussalam) əsas və ümdə hədəfi bütün bəşər əhlinə haqqı tanıtdırıb onları doğru yola hidayət etmək və əbədi səadət yolunu nişan verməkdir. Onlar Allahın yer üzündəki nümayəndə və canişinləridir. Əgər bu nümayəndə və canişinlər özləri Allahın buyurduğu qanunları düzgün yerinə yetirməyib, səhv, günah və xətaya yol versələr, məlumdur ki, insanların Onlara qarşı olan inam və etimadı olmayacaqdır. Nəticədə isə yer üzündə İlahi qanunlar nəinki icra olunmayacaq, üstəlik həmin Rəhbərlərin Allah tərəfindən təyin olunması hədəfsiz qalacaqdır. Deməli, Allah-təala hər bir şeydə Hikmət Sahibi olduğu üçün heç vaxt hədəfsiz bir iş görməz. Onun təyin etdiyi və yer üzünə göndərdiyi nümayəndələrin də eyb, nöqsan, günah və xətadan pak olması, yəni Məsum olması gərəkdir.
Nəqli dəlil: Quran ayələrinə (Sad surəs, 82-83-cü ayələr, Əzhab surəsi, 33-cü ayə və s.), həmçinin 14 Məsumun (ələyhimussalam) mübarək dillərindən buyurulmuş rəvayətlərə istinad etməklə İlahi Rəhbərlərin günah, xəta və səhvdən çox-çox uzaq olmaları açıq-aşkar aydın olur.
İlahi, Muhəmməd və ali Muhəmmədə salavat göndər, qəlbimizi Sənə itaət və ibadət etməkdə yardım et...
4123 dəfə baxılıb
در حال ارسال اطلاعات...